Zaświadczenie A1 jest dokumentem, który potwierdza, że osoba pracująca w różnych krajach UE podlega przepisom dotyczącym ubezpieczeń społecznych tylko jednego z nich. Przedsiębiorca potrzebuje zaświadczenia A1, jeśli wykonuje pracę najemną i pracę na własny rachunek w różnych państwach członkowskich UE1. W ten sposób unika podwójnego opodatkowania i może korzystać ze świadczeń społecznych w kraju wydającym zaświadczenie.
art. 13 ust. 2 Rozporządzenia 883/2004
Osoba, która normalnie wykonuje pracę na własny rachunek w dwóch lub w kilku Państwach Członkowskich podlega:
a) ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, w którym ma miejsce zamieszkania, jeżeli wykonuje znaczną część pracy w tym Państwie Członkowskim lub
b) ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, w którym znajduje się centrum zainteresowania dla jej działalności, jeżeli osoba ta nie zamieszkuje w jednym z Państw Członkowskich, w których wykonuje ona znaczną część swej pracy.
Do celów stosowania art. 13 ust. 2 rozporządzenia podstawowego osoba, która „normalnie wykonuje pracę na własny rachunek w dwóch lub w więcej państwach członkowskich”, oznacza w szczególności osobę, która równocześnie lub na zmianę wykonuje jeden rodzaj lub więcej odrębnych rodzajów pracy na własny rachunek, niezależnie od charakteru tej pracy, w dwóch lub więcej państwach członkowskich.
Podstawowe warunki, aby móc otrzymać zaświadczenie A1 jako przedsiębiorca, który będzie wykonywał pracę poza krajem macierzystym, to12:
- prowadzenie działalności gospodarczej w Polsce i w innym państwie UE
- wykonywanie pracy na własny rachunek w obu państwach
- złożenie wniosku o wydanie zaświadczenia A1 do ZUS w formie elektronicznej (od 1 kwietnia 2022 wyłącznie taka forma jest możliwa)
- spełnienie wszystkich warunków wynikających z prawa unijnego