Usługa transportu towarów świadczona na rzecz podatników z Unii Europejskiej stanowi wewnątrzwspólnotowe świadczenie usług. Natomiast wtedy gdy usługi są świadczone dla firm spoza Unii Europejskiej można je określić eksportem usług. W obu przypadkach podatek VAT nie jest odprowadzany w Polsce, a przenoszony na zagranicznego kontrahenta. Jest to spowodowane faktem że najczęściej miejscem opodatkowania tych usług jest kraj siedziby nabywcy usług. W związku z tym nabywca jest zobowiązany do odprowadzenia podatku w swoim kraju.
Definicja podatnika wg. ustawy o VAT
podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
Podatnik wg. ustawy jest to zazwyczaj podmiot prowadzący działalność gospodarczą, firma czy przedsiębiorstwo. Z perspektywy Twojej firmy możesz go również określać usługobiorcą lub nabywcą usługi. Należy go odróżnić od tzw. niepodatnika, którym jest osoba fizyczna nieprowadząca działalności.
Określenia usługobiorcy i usługodawcy
W kontekście świadczenia jakichkolwiek usług ustawa o VAT wprowadza terminy usługobiorcy oraz usługodawcy. Usługobiorcą jest osoba fizyczna lub przedsiębiorca dokonujący zakupu usługi, usługodawcą natomiast jest podmiot wykonujący usługę i otrzymujący za nią zapłatę. Zapłata ta jest podstawą opodatkowania.
Ogólna zasada opodatkowania VAT usług transportu
Ogólna zasada zawarta jest w art. 28f ustawy o VAT. Wskazuje że miejscem świadczenia usług transportowych dla podatników jest siedziba ich firmy, stałe miejsce prowadzenia działalności, stałe miejsce zamieszkania albo zwykłe miejsce pobytu.
Inaczej jest w przypadku usługi transportowej świadczonej na rzecz osoby fizycznej. W tym przypadku, zgodnie z art. 28f miejscem świadczenia usługi transportowej jest miejsce, w którym transport ten się odbywa. Jeżeli usługa transportowa ma miejsce w dwóch różnych państwach -miejsce gdzie transport się rozpoczyna.
W związku z tym, jeżeli siedziba firmy usługobiorcy znajduje się w poza Polską, to miejscem świadczenia jest kraj jego siedziby. Jeżeli kontrahentem jest osoba fizyczna (niepodatnik) zza granicy miejscem świadczenia usługi jest miejsce gdzie transport się odbywa lub rozpoczyna.
Wewnątrzwspólnotowe świadczenie usług transportowych
Jeżeli usługa transportowa jest świadczona na rzecz kontrahenta z Unii Europejskiej, nie podlega ona opodatkowaniu w Polsce. Podatek VAT rozlicza nabywca usługi. Należy wystawić fakturę VAT z adnotacją „odwrotne obciążenie” nie podlega VAT (NP). Na fakturze numery NIP powinny być poprzedzone kodami kraju np. PL. Świadczenie usług, które nie są opodatkowane w Polsce przedsiębiorca powinien wykazać w informacji podsumowującej VAT-UE.
Eksport usług transportowych
Jeżeli usługa transportowa jest świadczona na rzecz kontrahenta z poza Unii Europejskiej, nie podlega ona opodatkowaniu w Polsce. Podatek VAT rozlicza nabywca usługi. Należy wystawić fakturę VAT z adnotacją „odwrotne obciążenie” nie podlega VAT (NP). W przypadku eksportu usług nie jest wymagane składanie dodatkowych deklaracji do Urzędu Skarbowego.
Wyjątek -usługa transportowa w całości Polsce
Jeżeli usługa transportowa dla kontrahenta spoza Unii Europejskiej będzie wykonywana w całości na terenie Polski to zgodnie z art. 28f ust. 1a pkt 2 to miejscem świadczenia usługi jest Polska. W tej sytuacji należy opodatkować usługę transportową w Polsce wystawiając fakturę i naliczając podatek VAT we właściwej stawce.
Wyjątek -stawka 0% VAT
Stawkę 0% dla usług transportowych można zastosować w przypadku transportu międzynarodowego.
Definicja transportu międzynarodowego wg. ustawy o VAT:
Przez usługi transportu międzynarodowego, o których mowa w ust. 1 pkt 23, rozumie się:
1)przewóz lub inny sposób przemieszczania towarów:
a) z miejsca wyjazdu (nadania) na terytorium kraju do miejsca przyjazdu (przeznaczenia) poza terytorium Unii Europejskiej,
b) z miejsca wyjazdu (nadania) poza terytorium Unii Europejskiej do miejsca przyjazdu (przeznaczenia) na terytorium kraju,
c) z miejsca wyjazdu (nadania) poza terytorium Unii Europejskiej do miejsca przyjazdu (przeznaczenia) poza terytorium Unii Europejskiej, jeżeli trasa przebiega na pewnym odcinku przez terytorium kraju (tranzyt),
d) z miejsca wyjazdu (nadania) na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju do miejsca przyjazdu (przeznaczenia) poza terytorium Unii Europejskiej lub z miejsca wyjazdu (nadania) poza terytorium Unii Europejskiej do miejsca przyjazdu (przeznaczenia) na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju, jeżeli trasa przebiega na pewnym odcinku przez terytorium kraju;
Dodatkowo aby móc zastosować stawkę VAT 0% dla usługi transportu międzynarodowego podatnik musi dysponować wymaganą dokumentacją, co także jest określone w ustawie:
Dokumentami stanowiącymi dowód świadczenia usług, o których mowa w ust. 1 pkt 23, są w przypadku transportu:
1)towarów przez przewoźnika lub spedytora – list przewozowy lub dokument spedytorski (kolejowy, lotniczy, samochodowy, konosament morski, konosament żeglugi śródlądowej), stosowany wyłącznie w komunikacji międzynarodowej, lub inny dokument, z którego jednoznacznie wynika, że w wyniku przewozu z miejsca nadania do miejsca przeznaczenia nastąpiło przekroczenie granicy z państwem trzecim, oraz faktura wystawiona przez przewoźnika (spedytora), z zastrzeżeniem pkt 2;